पाऊस सुरू झाला की फुटाळ्याचं पाणी वेगळंच वागायला लागतं. रोजचं शांत, स्थिर दिसणारं तळं अचानक जिवंत होतं — लाटांना एक ओढ येते, काठावरची माती ओली होऊन वेगळाच वास सुटतो आणि समोरच्या टेकडीवरचे ढग इतके खाली उतरतात की हात लांब केला तर स्पर्श होईल असं वाटतं. नागपूरकरांसाठी फुटाळा हे फक्त एक तळं नाही, ते शहराचं श्वासस्थान आहे. आणि पावसाळ्यात तर हे तळं आपला सगळ्यात सुंदर अवतार घेतं.
तळ्याच्या काठावर उभं राहिलं की जुनी दृश्यं आपोआप डोळ्यासमोर येतात. रविवारी संध्याकाळी घरातली सगळी मंडळी स्कूटरवर बसून यायची, कुणी सायकलवर. भेळ आणि भुट्ट्याचा एकत्र वास हवेत भरून राहायचा, आणि पावसाची एखादी सर आली की सगळे धावत जाऊन झाडाखाली किंवा दुकानाच्या शेडखाली उभे राहायचे — भिजण्याची भीती नाही, उलट तीच तर मजा होती. बोटिंगसाठी रांग लागायची, आणि पाण्यावर हलणाऱ्या त्या साध्या पॅडल बोटी म्हणजे त्या काळातला सगळ्यात मोठा थरार.
आज फुटाळ्याचं रूप बरंच बदललं आहे, पण गर्दी मात्र वाढलीच आहे, कमी झालेली नाही. संध्याकाळी सहानंतर पार्किंगपासूनच रांगा लागतात. म्युझिकल फाउंटनचा शो पाहायला कुटुंबं, मित्रमैत्रिणींचे घोळके आणि हल्ली इन्स्टाग्राम रील्ससाठी थांबणारे तरुण-तरुणी सगळेच एकत्र दिसतात. बोटिंगचे दर आता पूर्वीसारखे राहिलेले नाहीत, पण बोटीचे प्रकार मात्र वाढले आहेत — पॅडल बोटपासून मोटर बोटपर्यंत सगळं उपलब्ध आहे. काठावरचे स्टॉल्सही बदलले — आता भेळेबरोबर मॅगी, कॉर्न कप आणि कॉफीचे स्टॉल्सही दिसतात.
पण पावसाळ्यातली खरी गंमत अजूनही तीच आहे. पहिल्या जोरदार सरीनंतर तळ्याची पातळी वाढलेली दिसते, पाण्याचा रंग गढूळ हिरवट होतो आणि किनाऱ्यावरचं गवत टवटवीत हिरवं होऊन जातं. संध्याकाळी सूर्य ढगांआड लपलेला असताना तळ्यावर पडणारा तो राखाडी-सोनेरी प्रकाश — तो अनुभव कुठल्याही रीलमध्ये पूर्ण उतरत नाही, तो प्रत्यक्ष तिथे जाऊनच अनुभवायला लागतो.
सध्या ट्रेंड असाही आहे की लोक आता नुसतं फिरायला नाही, तर एक ठराविक 'मान्सून वॉक' म्हणून फुटाळ्याला भेट देतात — सकाळी लवकर जाऊन धुक्यातलं तळं बघणं, फोटो काढणं आणि नाश्ता करून परतणं हा एक वेगळाच रिवाज तयार झाला आहे. वीकेंडला सकाळी सातच्या आसपास गेलात, तर गर्दी कमी आणि शांतता जास्त मिळते — जुन्या फुटाळ्याची झलक तिथे अजूनही सापडते.
बदल कितीही झाला, तरी एक गोष्ट कायम आहे — पावसात भिजलेलं फुटाळा तळं बघितलं की मन आपोआप शांत होतं. जुन्या आठवणी आणि आजचा उत्साह, दोन्ही एकाच किनाऱ्यावर एकत्र उभे असतात.
तुम्ही अलीकडे फुटाळ्याला भेट दिली का? पावसाळ्यातला तुमचा आवडता कोपरा कोणता? खाली नक्की सांगा.